الزمخشري
184
مقدمة الأدب ( فارسى )
و هم عُزَّابٌ جمع و هي عَزَبٌ زن بىمرد [ غَرُبَ ] غَرُبَ غريب شد غُربَةً و هو غَرِيبٌ ( ف ) 5 بىشهر و غَرُبَ مَنْطِقُهُ غريب شد سخن كفتن او غَرَابَةً و هو غَرِيبٌ مرد سخن غريب 5 نادِر [ قَرُبَ ] قَرُبَ مِنْهُ نزديك شد بوى قُرْبًا و مَقْرَبَةً [ مَقْرُبَةً ] معا و هو قَرِيبٌ نزديك و قُرَابٌ مترادف [ نَجُبَ ] نَجُبَ كُزيده شد نَجَابَةً و هو نَجِيبٌ كزيده و هم نُجَبَاءُ جمع ث [ أَنُثَ ] أَنُثَ الحَدِيدُ نرم شد آهن أَنَاثَةً و هو أَنِيثٌ نرم 6 لَيِّنٌ [ حَدُثَ ] حَدُثَ نَوْ شد 6 صار جَدِيدًا 7 نو شد و جوان شد حَدَاثَةً و هو حَدَثٌ نَوْ 5 جوان و حَدِيثُ السِّنِّ نو 5 نوزاده 6 شَابٌّ 7 مرد تازهُ جوان و هم أَحْدَاثٌ جمع [ خَبُثَ ] خَبُثَ پليد شد 6 خبيث شد خُبْثًا و هو خَبِيثٌ پليد و هم خِبَاثٌ جمع و خُبَثَاءُ جمع و خَبُثَتِ الرَّائِحَةُ ناخوش شد بوى و خَبُثَ بالمَرْأَةِ زنا كرد بزن و هي الخَبِيثَةُ زن زناكننده 6 الزانية و الخَبَائِثُ جمع ج [ سَمُجَ ] سَمُجَ زِشت شد سَمَاجَةً و هو سَمِيجٌ زشت 6 قَبِيح و سَمِجٌ [ سَمْجٌ ] معا مترادف ح [ صَبُحَ ] صَبُحَ خوبروى شد صَبَاحَةً و هو صَبِيحٌ نيكوروى و هم صِبَاحٌ جمع [ فَصُحَ ] فَصُحَ فصيح شد فَصَاحَةً و هو فَصِيحٌ زبانآورد و هم فُصَحَاءُ جمع [ قَبُحَ ] قَبُحَ زِشت شد قُبْحًا و قَبَاحَةً و قُبُوحًا و قُبُوحَةً و هو قَبِيحٌ زشت و هم قِبَاحٌ [ مَلُحَ ] مَلُحَ نمكين شد 7 بانمك شد مَلَاحَةً و هو مَلِيحٌ نمكين 5 شيرين و هي المُلَحُ سخنهاء نمكين و مَلُحَ الماءُ شور شد آب مُلُوحَةً و هو مِلْحٌ آب شور [ نَجُحَ ] نَجُحَ الرَّجُلُ رواحاجت شد مرد نَجَاحَةً و نَجَاحًا و نُجْحًا و هو نَجِيحٌ رواحاجت د [ بَعُدَ ] بَعُدَ مِنْهُ دور شد از وى بُعْدًا و هو بَعِيدٌ دور 7 و هم بُعَدَاءُ جمع [ جَعُدَ ] جَعُدَ الشَّعَرُ جعد شد موى 6 جُغد شد موى 7 يشك شد موى جُعُودَةً و هو جَعْدٌ پشك [ عَبُدَ ] عَبُدَ بنده شد عُبُودَةً و عُبُودِيَّةً 5 و هو العَبْدُ بنده [ مَرُدَ ] مَرُدَ كردنكشى كرد مَرَادَةً و هو مَرِيدٌ كردنكش 5 [ نَجُدَ ] نَجُدَ شُجاع شد نَجْدَةً و هو نَجِدٌ [ نَجْدٌ نَجُدٌ ] مثلَّث مترادف و نَجِيدٌ مترادف و هم أَنْجَادٌ جمع ر [ جَدُرَ ] جَدُرَ بِهِ سزاوار شد بوى جُدُورَةً و هو جَدِيرٌ بِهِ سزوار بوى [ جَسُرَ ] جَسُرَ دلير شد 5 كُستاخ شد 6 شجُع جَسَارَةً و هو جَسُورٌ كستاخ 6 بُستاخ اى دلير [ جَهُرَ ] جَهُرَ صَوْتُهُ بلند شد آواز وى 6 صار عليًّا شديدًا جَهَارَةً و هو جَهِيرٌ بلندآواز [ حَقُرَ ] حَقُرَ خوار شد 6 ذلَّ حَقَارَةً و هو حَقِيرٌ خار 7 فرومايه 6 ذَلِيلٌ [ خَطُرَ ] خَطُرَ باجاه شد 5 بزرك شد ، باقدر شد 6 عَزَّ خَطَرًا و هو خَطِيرٌ باجاه [ صَغُرَ ] صَغُرَ خرد شد صِغَرًا و هو صَغِيرٌ خرد [ ظَهُرَ ] ظَهُرَ قوىپشت شد ظَهَارَةً و هو ظَهِيرٌ قوىپشت [ غَزُرَ ] غَزُرَتِ النَّاقَةُ بسيارشير شد اشتر ماده 6 كثُر لبنُها غُزْرًا و غَزَارَةً و هى غَزِيرَةٌ بسيارشير [ غَمُرَ ] غَمُرَ ناآزموده كار شد 6 صار بلا تَجْرِبَةٍ غَمَارَةً و هو غُمْرٌ كار ناآزموده مرد و أَغْمَارٌ جمع [ قَصُرَ ] قَصُرَ كوتاه شد قِصَرًا و هو قَصِيرٌ كوتاه و هم قِصَارٌ جمع [ كَبُرَ ] كَبُرَ بزرك شد كِبَرًا و كُبْرًا و هي كِبْرِيَاءُ اللَّهِ بزركوارئ خداى 6 بزركئ خداى ، عَظَمَتُه و هو كَبِيرٌ بزركوار و كُبَارٌ جمع و كُبَّارٌ مترادف 5 سخت بزرك و هو كِبْرُ [ كُبْرُ ] الشَّىْءِ معا بزركئ چيز 6 مُعْظَمُهُ و تَوَارَثُوا العِزَّ كَابِرًا عن كَابِرٍ ميراث يافتند عز را بزرك از بزرك [ كَثُرَ ] كَثُرَ بسيار شد كَثْرَةً و هو كَثِيرٌ بسيار [ نَزُرَ ] نَزُرَ اندك شد 6 صار قليلًا نَزَارَةً و هو نَزْرٌ اندك [ نَكُرَ ] نَكُرَ ناشناخته شد 7 زيرك شد نَكَارَةً و نُكْرًا 7 و هو نُكْرٌ زيرك س [ أَنُسَ ] أَنُسَ المَكَانُ آبادان شد جاى 5 انس كرفت 6 خوش آبَدان شد أُنْسًا و هو أَنِيسٌ آبادان 6 جاى بامردمان 7 باانس [ بَؤُسَ ] بَؤُسَ الأَمْرُ دشوار شد كار 6 سخت شد كار بُؤْسًا و عَذَابٌ بَئِيسٌ عذاب دشوار ، شديد